Şubat Neden 28 Gün? Tarihsel Bir Bilmece
Bazen insan hayatında sorular vardır, cevabını bilmediğinizde ciddi anlamda rahatsızlık verebilir. Şubat neden 28 gün? diye sormadan edemeyen biri olarak, bu soruyu düşündükçe kafamıza takılan bir sürü başka soru da ortaya çıkıyor. Şubat’ın 28 gün olduğunu öğrendiğimizde bir yere kadar her şey makul ve kabul edilebilir. Ama biraz daha derine inince, bu saçmalığın kaynağını keşfettiğinizde, durup “Yani, gerçekten mi?” demekten kendinizi alamıyorsunuz.
Peki, 28 gün olmasının arkasındaki gerçek ne? Şubat, neden bu kadar kısa? Bu yazıda, hem güçlü hem de zayıf yönleriyle bu soruyu masaya yatıracağız.
Şubat’ın 28 Gün Olmasının Güçlü Yanları
İlk başta, her şeyin mantıklı ve düzenli bir şekilde yapıldığını düşünebiliriz. Takvim, sonuçta işinize yarayan bir şeydir. Her şeyin yerli yerinde olması gerekir. 28 gün çok kısa olabilir, ama bu düzenin içinde bir anlamı vardır. Şubat’ın 28 gün olması, Roma takvimiyle ilgili. Julius Caesar’ın MÖ 45’te takvimi reforme etmesiyle, bugünkü takvimin temelleri atılmıştı. Ancak bu reform bile tam olarak “kusursuz” değildi. Takvimdeki küçük düzensizlikler hala bugün bile karşımıza çıkıyor.
Şubat’ın 28 gün olması, aslında fazlalıkların atılmasını sağlıyor. Diğer aylara birer gün ekleyerek toplamda 365 gün elde ediyoruz. Yani aslında, bu kısa süreli durum, daha büyük bir düzenin parçası. Bir tür matematiksel denge. 28 gün kısa ama aynı zamanda bu düzenin bir parçası olduğu için bir noktada rahatlatıcı da olabilir. Az ama öz diyoruz. Öyle değil mi?
Şubat’ın 28 Gün Olmasının Zayıf Yanları
Peki, ama 28 gün… Gerçekten 28 gün? Yani, neden her ay 30 veya 31 gün olmasın? Neden sadece Şubat’a bir cezalandırma gibi, “Hadi sen 28 gün kal” demişiz? Şubat’a dair bu kısıtlamanın hiç adil olmadığı kesin. Eğer takvimdeki bir hata ya da “bunu böyle yapalım” mantığıyla karar verilmişse, bu, bence oldukça ilginç bir tarihsel sapma.
Şubat’ın 28 gün olması, kesinlikle bir çeşit tarihsel hata, bana göre. Bu, bir bakıma zamanın gücünü ve anlamını sorgulamamıza yol açıyor. Her şeyin en sonuncu, en kısa ve genellikle en soğuk aya sıkıştırılması, biraz zorlayıcı değil mi? Bir yılda her şeyin daha eşit bir şekilde dağılması gerekmiyor mu? Şubat’ın 28 gün olması, her yılın sonlarında geriye kalmış gibi hissettiren bir detay. Sanki bir şekilde, “Bizim ay biraz fazla kısa olacak, ama ne yapalım, bunu böyle kabul ettik” diye bir anlaşma yapılmış gibi.
Bundan daha da ilginci, bazen 29 gün olduğunu söyleyenler de oluyor. Şubat’ta bir “fazla gün” vardır, ancak bu her 4 yılda bir gelir. Yani, bu kısacık ay bile bir istisna ile kendini savunmaya çalışıyor. Oysa çoğumuz, “Neden Şubat bir günde 29 gün olmuyor? Neden her yıl 28 gün?” sorusunu daha yüksek sesle sormamalı mıyız? 28 gün kısıtlaması, takvimdeki en ilginç ve en anlamlı olmayan şey olabilir.
Şubat’ın 28 Gün Olmasının Kültürel Yansıması
Bunu bir parça da kültürel olarak irdelemek gerek. İnsanlar yıllarca bu durumu kabul etmiş, kabul ettirmiş ve bir şekilde hayatlarına entegre etmiş. Bu da yetmemiş gibi, Şubat ayı genelde bizim için en zorlayıcı, en kısa ama en uzun geçen ay olur. Bu kadar kısa süreli bir ayın, zaman zaman uzun olduğu hissine kapılmamız da cabası. Hani, bir ay boyunca soğukla boğuşmak ve “Neden bu ay daha uzun olmasın” diye hayıflanmak…
Ama ne de olsa, bu sistemin her kültürden insana uygun olarak tasarlanmış olması gerekirdi değil mi? Yani, bazen mesela, “Bu ay bitmez, yeter artık” dediğimizde, belki Şubat’ın 28 gün olmasıyla ilgili bir çıkarımda bulunabiliriz. Bir bakıma, bu takvimsel yanlışlık her yerel halkın kendi kültüründeki değişimlere de uyum sağlıyor. Takvimin yanlışlığı, küçük bir evrensel hataya dönüşüyor.
Herkes için Şubat’ın 28 Gün Olması Gerçekten Adil mi?
Sonuç olarak, Şubat’ın 28 gün olması, tarihin ilginç bir hatası olarak karşımıza çıkıyor. Şubat’ı kısa bulanlar için bu bir kısıtlama, daha fazla zaman isteyenler içinse 28 gün biter bitmez “Yahu, bir gün daha olmalıydı” düşüncesini doğuruyor. Peki, bu durum insanlara ne kazandırıyor? Belki biraz kabullenme yeteneği. Belki de tarihi daha eleştirel bir bakış açısıyla sorgulamaya başladığımızı gösteriyor. Şubat’ın kısa olması, gerçekten de takvimi daha “adil” hale mi getiriyor, yoksa bir tür rastlantısal sonuç mu?
Bunu herkes farklı şekilde değerlendirebilir. Ama şunu rahatça söyleyebiliriz ki, Şubat’ın 28 gün olması, pek çok insanın sorgulamadığı ama bir şekilde hayatlarına yerleşmiş olan bir detay. Şubat’ı 28 gün daha uzun tutmak, her yılın biraz daha anlamlı, daha dengeli bir şekilde geçmesini sağlayabilir miydi? Belki de, zamanın bir kalıp değil, bir algı meselesi olduğunu gösteren önemli bir ipucu.
Şubat’tan Alınan Dersler
Sonuçta, Şubat’ın 28 gün olması, tarihin ve takvimin ne kadar dağınık ve öngörülemez olduğunu gözler önüne seriyor. Yine de, bu durumu bir paradoks gibi değil, bir yaşam öğretisi olarak görmeyi tercih edebilirim: Kısa ama etkili. Zaman da tıpkı Şubat gibi, bazen beklediğimizden daha kısa geçiyor, bazen de bir türlü bitmiyor. Ama bu, hayatın bir gerçeği.